MỤC LỤC BÀI VIẾT
Hiện nay, nhiều BN bệnh thận mạn (CKD), kể cả những người không mắc đái tháo đường, được BS kê thuốc nhóm ức chế SGLT2 như dapagliflozin hoặc empagliflozin . Tuy nhiên, qua thực tế khám bệnh, tôi nhận thấy không ít BN chưa hiểu rõ tác dụng của thuốc, cách theo dõi và đặc biệt là khi nào cần tạm ngừng thuốc. Tôi cũng đã từng viết về chuyện này trên trang cá nhân của tôi. Hôm nay xin được nhắc lại
1. Thuốc có tác dụng gì?
– SGLT2i vốn là thuốc điều trị đái tháo đường nhưng hiện nay đã được chứng minh có tác dụng bảo vệ thận và tim, kể cả ở nhiều BN khg mắc đái tháo đường. Thuốc giúp giảm áp lực lọc tại cầu thận, giảm nguy cơ suy giảm chức năng thận, suy tim và làm chậm tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối. Đây là thuốc bảo vệ thận lâu dài, khg phải thuốc làm creatinin giảm nhanh hay chữa khỏi bệnh thận
2. Dùng thuốc cần chú ý những gì?
Trong những tuần đầu, creatinin máu có thể tăng nhẹ, MLCT giảm nhẹ. Đây thường là thay đổi huyết động có thể hồi phục, khg đồng nghĩa với thuốc gây hại thận và khg phải lúc nào cũng cần ngừng thuốc. Thuốc làm tăng thải đường và nước qua nước tiểu nên một số BN có thể tiểu nhiều hơn, khát nước, tụt HA, nhất là người cao tuổi hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu. Thuốc cũng có thể gây nhiễm nấm sinh dục, hiếm hơn là nhiễm toan ceton, kể cả khi đường máu khg tăng cao.BN cần uống đủ nước phù hợp với tình trạng bệnh, giữ vệ sinh vùng sinh dục và theo dõi HA, chức năng thận theo hướng dẫn của BS. Khg tự ý ngừng thuốc chỉ vì thấy creatinin tăng nhẹ.
3. Khi nào cần tạm ngừng thuốc?
Đây là điều BN cần đặc biệt ghi nhớ:
– Khi sốt cao, nhiễm trùng nặng, nôn hoặc tiêu chảy nhiều, ăn uống kém, có nguy cơ mất nước.
– Khi phải nhịn ăn kéo dài, chuẩn bị phẫu thuật hoặc thủ thuật lớn (thường ngừng trước ít nhất 3 ngày đối với dapagliflozin và empagliflozin).
– Khi có tình trạng tụt HA, mất nước rõ hoặc tổn thương thận cấp.
– Khi nghi ngờ nhiễm toan ceton: buồn nôn, đau bụng, thở nhanh, mệt lả bất thường, cần ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay.
Chỉ dùng lại khi tình trạng cấp tính đã ổn định, ăn uống bình thường, khg còn mất nước và được BS đánh giá phù hợp.
4. Có phải BN CKD nào cũng dùng được?
– Không phải như vậy: Chỉ định phụ thuộc vào MLCT, mức albumin niệu, bệnh lý đi kèm và tình trạng lâm sàng. Đặc biệt cần thận trọng ở BN cao tuổi, HA thấp, dễ mất nước hoặc đang dùng nhiều thuốc lợi tiểu.
Điều tôi muốn nhắn nhủ: SGLT2i là một trong những tiến bộ quan trọng trong điều trị CKD hiện nay. Tuy nhiên, thuốc chỉ thực sự mang lại lợi ích khi được chỉ định đúng, sử dụng đều đặn, theo dõi phù hợp và biết tạm ngừng đúng thời điểm. BN khg nên tự mua thuốc, tự ngừng thuốc kéo dài hoặc tự dùng lại sau một đợt bệnh cấp tính mà chưa được đánh giá.
Điều trị bệnh thận mạn khg chỉ là kê đúng thuốc, mà còn phải giúp BN hiểu cách sử dụng thuốc an toàn trong cuộc sống hằng ngày.
