Hiện nay, các bệnh viện chủ yếu trả kết quả eGFR (estimated glomerular filtration rate – mức lọc cầu thận ước tính) để phục vụ chẩn đoán và phân tầng bệnh thận mạn (CKD). Theo khuyến cáo hiện hành, đặc biệt của KDIGO (Tổ chức cải thiện kết cục bệnh thận toàn cầu), các công thức eGFR đã được thẩm định được ưu tiên sử dụng, trong đó CKD-EPI là công thức phổ biến nhất hiện nay (bên cạnh MDRD )
Cần luôn cảnh giác với biến chứng tụt huyết áp tư thế và rối loạn điện giải vì đây là nguyên nhân quan trọng gây nhập viện và tử vong ở người cao tuổi.
Ở người cao tuổi, phù nhẹ quanh mắt cá chân thường bị quy cho suy tĩnh mạch hoặc suy tim. Các biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, sút cân do hội chứng urê máu cao lại dễ bị coi là “triệu chứng tuổi già”. – Do vậy, các dấu hiệu cảnh báo beejnh cầu thận thường bị bỏ qua hoặc phát hiện muộn.
Nhiều người đánh giá protein niệu chỉ bằng que thử (dipstick), nhưng kết quả này phụ thuộc vào độ cô đặc nước tiểu (tỷ trọng, pH) và chủ yếu phát hiện albumin. BN có protein niệu không do albumin (như Bence Jones, globulin, myoglobin) có thể âm tính. Do đó, cần định lượng protein 24 giờ hoặc tỉ số ACR/PCR để xác định mức độ thực sự của protein niệu.
Theo tôi, không phải tất cả người bệnh có bất thường thận đều cần khám bác sĩ chuyên khoa Thận – Tiết niệu. Một số trường hợp nguy cơ rất thấp có thể được theo dõi an toàn bởi bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ nội khoa. Trong chương trình đạo tạo đều có những học phần về chuyên khoa thận mà tất cả các bs đa khoa đã được học để kiến thức thục hành đủ trên lâm sàng
Siêu âm thận bình thường không loại trừ bệnh cầu thận. Siêu âm chỉ nhìn thấy kích thước – nhu mô – hình dạng; không nhìn được cầu thận, không phát hiện được protein niệu, đái máu vi thể hay giảm mức lọc cầu thận (MLCT). Để tầm soát bệnh thận, xét nghiệm nước tiểu + creatinine mới là quan trọng nhất. Ở Việt Nam, đa số bệnh nhân nhầm lẫn “siêu âm bình thường = thận bình thường”.
Nếu có thể, nên tiêm trước khi bắt đầu điều trị ức chế miễn dịch 2–4 tuần.
Nếu đang điều trị: Với corticosteroid liều cao: nên đợi giảm liều về <10 mg prednisolone/ngày (nếu lâm sàng cho phép). Với MMF, azathioprine, CNI: vẫn có thể tiêm vắc xin bất hoạt bình thường. Với rituximab : Tiêm ít nhất 4 tuần trước truyền rituximab; Nếu đã truyền, nên đợi 4–6 tháng rồi tiêm mới có đáp ứng tốt.
